De Nederlandse douane heeft in 2025 aanzienlijk minder cocaïne onderschept dan in voorgaande jaren. Terwijl de cocaïnevangsten in de havens en op Schiphol daalden, zag de douane juist een explosieve toename in de smokkel van cannabis. Er werd een recordhoeveelheid van ruim 65.000 kilo marihuana in beslag genomen, een verviervoudiging ten opzichte van 2024.
In totaal onderschepte de douane vorig jaar 24.500 kilo cocaïne, een forse daling ten opzichte van de 38.000 kilo in 2024. Volgens de autoriteiten werpen de opgeworpen barrières hun vruchten af, maar criminelen zoeken tegelijkertijd naar nieuwe routes en methodes om hun waar binnen te krijgen.
Daling in Rotterdam en Vlissingen
In de haven van Rotterdam, traditioneel de grootste toegangspoort voor drugs, werd 11.500 kilo cocaïne gevonden (tegenover 25.000 kilo in 2024). Ook in Vlissingen daalde de hoeveelheid onderschepte drugs naar ruim 7.000 kilo.
De douane en politie vragen zich af of de daling puur het gevolg is van strengere controles of dat smokkelaars hun tactieken hebben aangepast. "Doen wij het nou heel erg goed, of zijn de boeven veel slimmer geworden?", vraagt een woordvoerder van de Zeehavenpolitie zich af. Een hypothese is dat criminelen aan risicospreiding doen: de zendingen die in Vlissingen werden onderschept worden steeds kleiner, wat wijst op een strategie om bij een eventuele vangst minder verlies te lijden.
Recordvangst Cannabis
Opvallend is de enorme stijging van het aantal kilo's onderschepte cannabis. Met ruim 65.000 kilo is dit ruim vier keer zoveel als in 2024. De meeste cannabis is afkomstig uit de Verenigde Staten, Canada en Thailand, waar de teelt en verkoop vaak gelegaliseerd zijn. Vanwege een overschot op de thuismarkt proberen handelaren hun product in Europa te slijten.
De smokkelwijze van cannabis is vaak brutaal en weinig verhuld. Waar drugs voorheen in bankstellen of machines werden verstopt, worden dozen met marihuana nu vaak gewoon op pallets in containers gezet. Deze drugs zijn meestal niet bestemd voor de Nederlandse markt, maar voor doorvoer naar landen als Duitsland, België en Spanje.
Verschuiving naar West-Afrika en 'inwassen'
Criminelen lijken de grote Europese havens deels te mijden door gebruik te maken van alternatieve routes. Vooral West-Afrika speelt een steeds grotere rol als tussenstop voor cocaïne uit Latijns-Amerika (voornamelijk Ecuador en Brazilië). Een voorbeeld hiervan was een grote vangst in de haven van Amsterdam in juni 2025: in een container met hout uit West-Afrika werd 4.500 kilo cocaïne ontdekt.
Daarnaast wordt gebruikgemaakt van chemische camouflage, het zogeheten 'inwassen'. Hierbij wordt cocaïne opgelost in materialen zoals kleding, houtskool of karton, waarna het in laboratoria weer wordt geëxtraheerd. Hoewel de politie afgelopen jaar tien van dit soort labs oprolde, blijft het onduidelijk hoe groot deze stroom daadwerkelijk is.
Drop-offs en strandaanspoelingen
Een andere methode die aan populariteit wint, is de 'drop-off'. Hierbij wordt drugs op zee overboord gegooid voordat een schip de haven bereikt, waarna snelle boten de pakketten oppikken. Dat dit risicovol is, bleek begin 2026 op Terschelling. Daar spoelden grote pakketten met vermoedelijk 750 kilo hennep aan, waarschijnlijk het resultaat van een mislukte overdracht.
Schiphol: minder drugs, lagere straffen
Ook op Schiphol is een daling zichtbaar. Bij passagiers nam de hoeveelheid onderschepte cocaïne met 65 procent af.
Tegelijkertijd is het strafbeleid voor drugskoeriers op de luchthaven herzien. De rechtbank Noord-Holland heeft besloten lagere straffen op te leggen aan koeriers die relatief kleine hoeveelheden smokkelen. De rechtbank vindt de verhouding zoek ten opzichte van grote drugscriminelen, die via deals met justitie vaak relatief lage straffen krijgen. Een koerier die tot 1,5 kilo smokkelt, krijgt voortaan maximaal acht maanden cel, in plaats van de jarenlange straffen die voorheen de norm waren.
Maatregelen en toekomst
Om de veranderende smokkelmethodes het hoofd te bieden, investeert de douane in nieuwe technologieën. In de noordelijke havens worden drones, satellieten en extra camera's ingezet. Ook wordt de samenwerking met bron- en doorvoerlanden geïntensiveerd; zo komen er douane-attachés in West-Afrika en Washington.
Ondanks de dalende cocaïnecijfers blijft waakzaamheid geboden. Zoals de vondst van 633 kilo cocaïne in kunststof avocado's in Rotterdam laat zien, blijven criminelen inventief.
