Nederland heeft, in navolging van een reeks andere Europese landen, de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel spreekt zijn afschuw uit over het buitensporige geweld van het Iraanse regime tegen demonstranten. Tegelijkertijd liepen de spanningen in Den Haag gisteravond op toen de Iraanse ambassade werd belaagd.
Minister Van Weel liet dinsdagmiddag een formeel protest aantekenen bij de Iraanse vertegenwoordiger in Den Haag. "Ik ben diep geschokt door het bloedige geweld tegen Iraanse demonstranten," aldus de bewindsman.
In het gesprek is "met klem" geklaagd over de grootschalige willekeurige arrestaties en de internetblokkades die het land isoleren. Van Weel benadrukt dat Iran fundamentele mensenrechten moet respecteren en eist dat daders van het geweld verantwoordelijk worden gehouden.
De stap van Van Weel wordt breed gedragen in de Tweede Kamer, waar een meerderheid al aandrong op deze diplomatieke maatregel. Het ontbieden van een ambassadeur geldt als een krachtig diplomatiek signaal van afkeuring.
Arrestaties bij ambassade Den Haag
De onrust rondom de situatie in Iran was gisteravond ook fysiek voelbaar in Den Haag. De politie heeft vier personen gearresteerd die de Iraanse ambassade in de wijk Scheveningen belaagden. Volgens de politie gooiden de verdachten met stenen naar het pand en probeerden enkele individuen over het hek van het terrein te klimmen.
Er is voor zover bekend sprake van weinig tot geen schade aan het gebouw en er vielen geen gewonden. De identiteit van de arrestanten is nog niet vrijgegeven. Eerder op de dag vond er al een vreedzame demonstratie plaats bij de ambassade, waar actievoerders met leuzen als 'Stop killing' en de oude Iraanse vlag (van voor 1979) hun steun betuigden aan het Iraanse volk.
Europese veroordeling en mogelijke sancties
Nederland staat niet alleen in zijn kritiek. Een groeiend aantal Europese landen, waaronder Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Italië, heeft de Iraanse ambassadeurs ontboden.
Ook België heeft zich dinsdag bij deze diplomatieke actie aangesloten. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, riep de Iraanse autoriteiten op om geweld te staken en gaf aan open te staan voor nieuwe sancties in EU-verband.
De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, noemde het stijgende dodental "afschuwelijk" en kondigde aan dat er in samenwerking met EU-buitenlandchef Kaja Kallas snel voorstellen voor sancties zullen volgen.
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz was in zijn bewoordingen tijdens een bezoek aan India nog stelliger en speculeerde over een mogelijk einde van de machthebbers in Teheran: "Als een regime alleen aan de macht kan blijven door geweld te gebruiken, dan is het in feite afgelopen met ze."
Bloedige onderdrukking
De protesten in Iran, die eind december begonnen als reactie op de gierende inflatie en de ineenstorting van de nationale munt, zijn inmiddels uitgegroeid tot een brede opstand tegen het streng-islamitische regime van ayatollah Khamenei.
De autoriteiten treden hardhandig op. Hoewel verificatie lastig is door de strikte internetblokkade, spreken mensenrechtenorganisaties en functionarissen over schrikbarende cijfers.
Schattingen van het dodental lopen uiteen van honderden tot meer dan tweeduizend slachtoffers. Op sociale media circuleren beelden van ordetroepen die gericht op burgers schieten en overvolle mortuaria.
Het Iraanse regime wijst ondertussen naar het buitenland en beschuldigt de Verenigde Staten en Israël van het aanwakkeren van "rellen" en terrorisme.
