De Belgische federale regering heeft in de nacht van dinsdag op woensdag, na een marathonvergadering, een definitief akkoord bereikt over de programmawet. Deze wet moet de budgettaire afspraken van de regering-De Wever, die goed zijn voor een besparing van 9,2 miljard euro, in de praktijk omzetten.
Hoewel de grote lijnen eind november al werden getekend, zijn nu ook de 'losse eindjes' rondom loonindexering en btw-tarieven afgeklopt.
De ministers finaliseerden de deal rond 01.00 uur 's nachts. Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) benadrukte dat de keuzes noodzakelijk zijn om de overheidsfinanciën op orde te krijgen en de geloofwaardigheid van het Belgische begrotingsbeleid te herstellen.
Indexering: uitstel voor de 'centenindex'
Een van de heetste hangijzers was de aanpassing van de automatische loonindexering, de zogenaamde "centenindex". De regering heeft besloten de invoering hiervan uit te stellen. Dit betekent concreet:
Geen impact in 2025: De indexeringen die in januari (voor veel bedienden) en maart (voor overheidspersoneel en uitkeringen) worden verwacht, zullen nog volledig worden toegepast volgens het oude systeem.
Pas vanaf 2027: De aftopping van de index zal naar verwachting pas in 2027 voor het eerst voelbaar zijn. De maatregel mag tijdens deze legislatuur slechts twee keer worden toegepast.
Het mechanisme: Er komt een plafond op de indexering voor brutolonen boven de 4.000 euro per maand (voor voltijds werk). Wie meer verdient, krijgt enkel een indexaanpassing op die eerste 4.000 euro. Voor uitkeringen ligt de grens op 2.000 euro bruto.
Basisloon: Het plafond wordt berekend op het basisloon; premies of voordelen zoals een bedrijfswagen tellen niet mee. Werkgevers betalen wel een bijdrage op het niet-geïndexeerde deel, die naar de sociale zekerheid vloeit.
Btw-tarieven: duurder leven, goedkopere drankjes
Er is duidelijkheid gekomen over de btw-verhogingen, die ingaan vanaf 1 maart.
Vrije tijd en toerisme: Het btw-tarief voor overnachtingen (hotels, campings), cultuur, sport en vermaak stijgt van 6 naar 12 procent.
Afhaalmaaltijden (Takeaway): Ook hier stijgt de btw van 6 naar 12 procent. Om verwarring te voorkomen en bakkers en traiteurs te ontzien, hanteert de regering een strikte definitie: de verhoging geldt voor bereide maaltijden met een houdbaarheid van maximaal twee dagen. Dit geldt dus ook voor verse maaltijden in de supermarkt. Langer houdbare producten blijven aan 6 procent belast.
Horeca: Goed nieuws is er voor wie iets gaat drinken: het btw-tarief voor niet-alcoholische dranken in de horeca daalt van 21 naar 12 procent.
Energie, belastingen en pakjes
De regering voert een "fiscale heroriëntatie" door in de energiesector. De accijnzen op fossiele brandstoffen (aardgas en stookolie) gaan stelselmatig omhoog, terwijl die op elektriciteit dalen. Vanaf 2027 zullen ook de accijnzen op benzine en diesel stijgen.
Daarnaast zijn er nog enkele fiscale ingrepen:
Pakjestaks: De eerder aangekondigde, specifieke Belgische taks van 2 euro op pakjes van buiten de EU komt er niet. België sluit in plaats daarvan aan bij het Europese systeem. Vanaf juli (naar verwachting 2026) komt er een EU-brede invoertaks van 3 euro op pakjes onder de 150 euro (voornamelijk uit China) om oneerlijke concurrentie tegen te gaan.
Beleggen en vennootschappen: De banken-, effecten- en verzekeringstaksen gaan in 2026 omhoog. Ook het gunstregime voor dividenden (VVPR-bis) wordt duurder (van 15 naar 18 procent) en de roerende voorheffing op nieuwe liquidatiereserves stijgt.
Auteursrechten: De specifieke forfaitaire kostenaftrek voor auteursrechten wordt per 1 januari afgeschaft.
Nog geen akkoord over gevangenissen
Hoewel de begrotingsmaatregelen in kannen en kruiken zijn, bleven enkele dossiers onopgelost. De discussie over de aanpak van de overbevolking in de gevangenissen en de inzet van militairen op straat leverde geen akkoord op. Deze gesprekken worden na de kerstvakantie voortgezet.
