Een golf van stakingen en een massale vakbondsbetoging leggen het openbare leven in België stevig aan banden. Uit onvrede over de besparingsmaatregelen van de regering De Wever trekken tienduizenden demonstranten door de straten van de hoofdstad. De actiebereidheid reikt echter veel verder dan Brussel: door het hele land haperen vitale sectoren en wordt de economie hard geraakt door werkneerleggingen.
De Aanleiding: Onvrede over Besparingen
De vakbonden en werknemers protesteren primair tegen drie pijlers van het regeringsbeleid:
Pensioenhervormingen: Werknemers moeten langer werken. De bonden stellen dat vooral vrouwen hier de dupe van zijn, omdat zij vaker deeltijds werken. Recente uitspraken van minister van Pensioenen Jambon (N-VA) hebben de stakingsbereidheid, met name in het onderwijs, verder aangewakkerd.
Arbeidsmarktflexibiliteit: De bonden verzetten zich tegen het goedkoper maken van nachtarbeid, de invoering van minicontracten en de uitbreiding van vrijwillige overuren.
Aantasting Koopkracht: Er is groot ongenoegen over de 'Centenindex' (waarbij het automatische indexmechanisme voor lonen wordt aangepast), de btw-hervorming en de hogere Vlaamse zorgpremie.
Grote Gevolgen voor het Vliegverkeer
De staking van veiligheids- en bagagepersoneel raakt de luchtvaart hard. Op Brussels Airport vertrekken vandaag geen passagiersvluchten en ruim de helft van de aankomende vluchten is geschrapt, wat zo'n 42.500 passagiers treft. De luchthaven van Charleroi ligt zelfs volledig stil.
Als direct gevolg hiervan draait de regionale luchthaven van Oostende overuren. Tientallen vluchten, waaronder veel van TUI Fly, zijn omgeleid. Oostende verwerkt vandaag ongeveer vijf keer meer vertrekkende vluchten dan normaal op een doordeweekse dag.
Openbaar Vervoer en Verkeer in Brussel
Reizigers die afhankelijk zijn van bus, tram of metro moeten rekening houden met ernstige hinder, al verschilt de impact per vervoerder:
Bussen en Trams: Bij De Lijn in Vlaanderen rijdt slechts zo'n 60 procent van de voertuigen (in Limburg zelfs maar 57 procent). Ook bij de Brusselse MIVB en de Waalse TEC is de dienstregeling zwaar verstoord.
Treinen: Het treinverkeer van de NMBS wordt vandaag juist volledig hervat na een eerdere driedaagse staking. Er worden zelfs twaalf extra treinen ingezet om de tienduizenden betogers naar Brussel te vervoeren.
Verkeer in Brussel: De Brusselse politie waarschuwt voor een verkeersinfarct. Tussen 10:00 en 15:00 uur worden diverse tunnels (zoals de Reyerstunnel en Jubelparktunnel) gesloten en geldt er in veel zones een parkeerverbod.
Havens Luiden de Noodklok
In de havens van Antwerpen en Zeebrugge stapelen de problemen zich op doordat zeeloodsen en de verkeerscentrale sinds maandag staken. Momenteel lopen tientallen zeeschepen vertraging op (45 in Antwerpen en 26 in Zeebrugge), waardoor de hele logistieke keten hapert.
Alfaport Voka, de koepel van de private havensector, reageert woedend. Woordvoerder Stephan Vanfraechem waarschuwt dat miljoenenfacturen zich opstapelen en dat de haven enorme reputatieschade oploopt bij internationale rederijen. "Betrouwbaarheid is cruciaal voor een haven, dat is bijna binair: het is 1 of 0. En vandaag staat die op 0," aldus Vanfraechem. Hij roept op tot een onmiddellijke terugkeer naar de onderhandelingstafel.
Beperkte Hinder in het Onderwijs en bij Lokale Diensten
Hoewel de onderwijsvakbonden meedoen aan de actiedag, blijft de landelijke impact in de klaslokalen beperkt. Naar schatting 80 procent van de leerkrachten werkt gewoon, al sluiten sommige scholen (vooral in Limburg) wel (deels) de deuren. Tot slot ondervinden inwoners van Brussel mogelijk hinder bij de afvalophaling; Net Brussel plant inhaalrondes vanaf morgen.
Overzicht van de Hinder
De impact van de stakingen is enorm in de luchtvaart: op Zaventem vertrekken geen passagiersvluchten en Charleroi is volledig gesloten. Oostende krijgt het daardoor aanzienlijk drukker en verwerkt vijf keer meer vluchten door omleidingen.
Ook het openbaar vervoer is zwaar getroffen; bij De Lijn, MIVB en TEC is ongeveer 40 procent van de ritten geschrapt, al rijden de treinen van de NMBS wel en worden er zelfs extra treinen ingezet richting Brussel. In de havens van Antwerpen en Zeebrugge wachten tientallen schepen, wat leidt tot miljoenen euro's aan economische schade.
In het onderwijs blijft de hinder lokaal en beperkt, aangezien ongeveer 80 procent van de leerkrachten gewoon werkt. Tot slot is er in Brussel grote verkeershinder door afgesloten tunnels en parkeerverboden.
