Zorgen bij Nederlandse politie: forse toename jonge overvallers en incidenten met verwarde personen

Hoewel het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Nederland het afgelopen jaar nagenoeg gelijk bleef, luidt de politie de noodklok over zorgwekkende verschuivingen in de misdaadcijfers.

Uit de jaarcijfers van de politie over 2025 blijkt dat steeds jongere kinderen ernstige misdrijven plegen, het aantal meldingen van online seksueel misbruik explodeert en de politie wordt overspoeld door incidenten met verwarde personen.

In totaal registreerde de politie in 2025 ruim 800.000 misdrijven, een stijging van slechts 0,6 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Onder die stabiele oppervlakte is echter sprake van verharding en nieuwe problematiek, waarschuwt korpschef Janny Knol. Samen met Rinus Otte, voorzitter van het College van procureurs-generaal, noemt zij de situatie zorgelijk.

'Snellere criminele carrière'

Vooral de rol van minderjarigen bij straatroven en overvallen neemt in rap tempo toe. In 2025 waren er 1457 minderjarige verdachten betrokken bij dit soort zware delicten. Dat is een stijging van ruim 13 procent ten opzichte van 2024 en zelfs 24 procent meer dan in 2023.

Tien jaar geleden was bij 35 procent van de straatroven en overvallen de verdachte minderjarig; inmiddels is dat gestegen naar 55 procent. Meer dan de helft van deze misdrijven wordt dus gepleegd door kinderen.

Volgens korpschef Knol is het traditionele pad in de criminaliteit veranderd. "Ons valt op dat waar je voorheen zag dat jongeren geleidelijk carrière maakten in de criminaliteit, ze nu sneller de stap zetten naar ernstige misdrijven als straatroven en overvallen," stelt Knol. Daarnaast schakelen jongeren volgens haar "heel gemakkelijk tussen verschillende vormen van on- en offline criminaliteit."

Het aantal minderjarigen dat vanwege een zwaar vergrijp werd doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie (OM) steeg in 2025 met 12 procent naar ruim 24.000.

'Moreel vacuüm' online

Een andere grote zorg is de sterke toename van online seksueel misbruik. Het aantal meldingen hiervan steeg in 2025 met maar liefst 46 procent. Hoewel de politie blij is dat de bereidheid om aangifte te doen toeneemt, wijst de korpschef op een gebrek aan preventie en toezicht.

"Op het internet is amper sprake van toezicht en correctie, zoals we dat bijvoorbeeld op school of op straat wel gewend zijn. We besteden steeds meer tijd in een soort moreel vacuüm," aldus Knol.

De urgentie van dit probleem werd recent pijnlijk duidelijk door het nieuws dat ten minste vijf Nederlandse meisjes zijn aangezet tot zelfdoding onder druk van sadistische chatgroepen. De politie roept online platforms op om meer verantwoordelijkheid te nemen en adviseert ouders dringend om met hun kinderen in gesprek te gaan over hun online leven.

Recordaantal verwarde personen

Naast de criminaliteitsbestrijding kampt de politie met een enorme werkdruk door hulpverleningstaken. In 2025 werd een recordaantal van 168.960 incidenten geregistreerd met personen met verward gedrag; een stijging van 12 procent vergeleken met het jaar ervoor.

De politie stelt "overladen" te worden met maatschappelijke problemen die niet via het strafrecht kunnen worden opgelost. Korpschef Knol pleit daarom voor de instelling van een regeringscommissaris of een speciale commissie, vergelijkbaar met de commissie-Roethof in de jaren tachtig. Die moet breed kijken naar dit veiligheidsvraagstuk en met oplossingen komen buiten het strafrechtelijke domein, zoals betere zorg en preventie.

"Die nieuwe blik om naar oorzaken en oplossingen te kijken, luidde in de jaren tachtig een lange periode van dalende criminaliteit in," concludeert Knol.