Curaçao lijkt onverwachts uit te groeien tot het logistieke middelpunt van de Amerikaanse interventie in Venezuela. Met de aankomst van de tanker MV Regina, volgeladen met Venezolaanse olie, is de haven van Curaçao voor het eerst in jaren weer een cruciale schakel in de internationale oliehandel. Terwijl de juridische en geopolitieke haken en ogen zich opstapelen, omarmt premier Gilmar Pisas de ontwikkeling als een economisch "buitenkansje".
Gisterochtend meerde de Regina aan nabij de enorme Isla-raffinaderij, waar zich de grootste olieopslag van het Caribisch gebied bevindt. Het schip vervoert een eerste deel van 4,8 miljoen vaten ruwe olie die de Verenigde Staten uit Venezuela willen exporteren. De logistieke operatie wordt uitgevoerd in opdracht van de Amerikaanse regering, maar wordt feitelijk gerund door de grondstoffenhandelaren Vitol en Trafigura – beide met hoofdkantoren in Nederland.
Van schaduwvloot naar open kaart
De aankomst van de olie markeert een harde breuk met het verleden. Jarenlang werd Venezolaanse olie noodgedwongen vervoerd door een 'schaduwvloot' om sancties te ontwijken, vaak met China als eindbestemming. Nu de VS, na de controversiële gevangenneming van president Maduro, de regie over de Venezolaanse energiesector naar zich toe hebben getrokken, mag de handel weer in de openbaarheid.
Volgens persbureau Bloomberg zullen na de Regina snel nog drie tankers volgen: de Marbella, de Rene en de Volans. Het doel is om de export op te schroeven naar 50 miljoen vaten, goed voor een waarde van circa 2,8 miljard dollar. Deze olie wordt tijdelijk opgeslagen op Curaçao en de Bahama's, in afwachting van kopers in onder meer India en China.
"Move in silence"
Voor Curaçao komt de ontwikkeling als geroepen. De oliesector op het eiland ligt al ruim vijf jaar stil sinds het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA zich terugtrok. Waar buureiland Aruba de afgelopen jaren bewust afstand nam van de olie-industrie, heeft de Curaçaose politiek altijd gehoopt op een doorstart.
Premier Pisas liet zich breed glimlachend fotograferen met de olietanker en executives uit de industrie. Op sociale media sprak hij cryptisch maar optimistisch: "Big opportunities coming for Curaçao. Stay focused. Move in silence."
Geopolitiek mijnenveld
De euforie op het eiland staat in schril contrast met de complexe realiteit op het vasteland. De Amerikaanse president Trump ziet de olie-export als middel om de Venezolaanse economie te herstarten en schuldeisers te betalen, maar experts waarschuwen voor grote obstakels.
Ten eerste is de Venezolaanse infrastructuur na jaren van wanbeheer en corruptie nagenoeg ingestort. "Er is nauwelijks meer kennis en kunde in Venezuela aanwezig", stelt energie-expert Lucia van Geuns (HCSS). Het herstellen van de productie kan tientallen miljarden kosten. Daarnaast gaat het om 'zware olie', die stroperig is als teer en lastig te winnen en te verwerken is.
Ten tweede dreigt juridisch getouwtrek. Schuldeisers zoals ExxonMobil en ConocoPhillips, wiens bezittingen in het verleden door Venezuela werden genationaliseerd, azen op de opbrengsten van de olie-export. Trump probeert dit via decreten te blokkeren, maar het is de vraag of rechters beslagleggingen op de ladingen – ook die op Curaçao – kunnen voorkomen.
Bovendien is de Amerikaanse ingreep zelf omstreden. Internationaal recht-experts noemen de aanval op Venezuela en de arrestatie van Maduro een schending van de soevereiniteit en het VN-handvest.
Pragmatisme regeert
Ondanks de internationale spanningen en de onzekere situatie slechts zeventig kilometer zuidelijker, kiest Curaçao voor een pragmatische koers. Het eiland, dat in 2019 nog werd geteisterd door stakingen en blokkades vanwege de onzekere toekomst van de raffinaderij, ziet de Amerikaanse bescherming van de olietransporten als een garantie voor stabiliteit.
Zolang de tanks op Bullenbaai gevuld worden en de haven weer draait, lijkt de regering Pisas de politieke en morele haken en ogen van de Amerikaanse interventie voor lief te nemen. Voor Curaçao telt voorlopig slechts één ding: de olie stroomt weer.
