De Amerikaanse president Donald Trump heeft NAVO-bondgenoten gewaarschuwd voor een "zeer slechte toekomst" als zij weigeren te helpen bij het heropenen en beveiligen van de Straat van Hormuz. Europese en Aziatische landen wijzen militaire deelname echter resoluut af, terwijl de bredere oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran verder escaleert.
Trumps ultimatum aan bondgenoten
In een recent interview met de Financial Times stelde Trump dat landen die profiteren van de olietoevoer door de Golf, ook de verantwoordelijkheid dragen om de vaarroute te beschermen. Iran blokkeert de belangrijke doorvoerroute momenteel met drones, raketten en mijnen als vergelding voor de Amerikaans-Israëlische aanvallen die op 28 februari begonnen.
Trump verwacht dat Europa maritieme middelen, zoals mijnenvegers, levert en eist ook van landen als China, Japan en Australië dat zij een bijdrage leveren.
"Als er geen of een negatieve reactie komt, denk ik dat dit zeer slecht zal zijn voor de toekomst van de NAVO"
De president dreigde bovendien een geplande top met de Chinese leider Xi Jinping uit te stellen als Beijing niet meewerkt aan het beveiligen van de zeestraat.
Internationale afwijzing
Ondanks de zware Amerikaanse druk weigeren de belangrijkste bondgenoten gehoor te geven aan de oproep:
Duitsland: Bondskanselier Friedrich Merz sloot militaire deelname volledig uit en benadrukte dat, hoewel het Iraanse regime moet verdwijnen, "het tot overgave bombarderen hoogstwaarschijnlijk niet de juiste aanpak is". Defensieminister Boris Pistorius voegde daaraan toe: "Dit is niet onze oorlog, wij zijn er niet mee begonnen."
Verenigd Koninkrijk: Premier Keir Starmer gaf aan dat het land niet "in een bredere oorlog meegesleept" wil worden, al wordt er wel gewerkt aan een diplomatiek plan.
Europese Unie: De hoge vertegenwoordiger van de EU, Kaja Kallas, bevestigde dat de lidstaten geen trek hebben om het mandaat van de huidige defensieve missie in de Rode Zee (Operatie Aspides) uit te breiden naar de Straat van Hormuz. Ook landen als Italië, Griekenland, Polen en België wezen de Amerikaanse oproep af.
Azië en Oceanië: Zowel Japan als Australië lieten weten momenteel geen plannen te hebben om oorlogsschepen richting het Midden-Oosten te sturen.
Economische en militaire escalatie
De sluiting van de Straat van Hormuz, waar normaal gesproken ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en gasvoorziening (zo'n 20 miljoen vaten per dag) doorheen stroomt, heeft grote economische gevolgen.
Olieprijzen stijgen explosief:
De olieprijzen zijn sinds het begin van het conflict met meer dan 40 procent gestegen.
Een vat Europese Brent-olie kost momenteel 104,45 USD.
Een vat Amerikaanse WTI-olie noteert op 99,36 USD.
Ondertussen escaleert het militaire conflict op meerdere fronten. Israël heeft "beperkte en gerichte" grondoperaties gelanceerd tegen Hezbollah in Zuid-Libanon en voert grootschalige luchtaanvallen uit op infrastructuur in onder meer Teheran, Shiraz en Tabriz. Bij een van deze aanvallen zou het vliegtuig van de inmiddels gedode Iraanse opperleider Ali Khamenei zijn verwoest.
Iran slaat terug met raketaanvallen en drone-incidenten in de regio. Een drone-aanval veroorzaakte een brand in de haven van Fujairah in de Verenigde Arabische Emiraten, en ook rond de luchthaven van Dubai vonden incidenten plaats.
Aan Amerikaanse zijde zijn inmiddels 13 militairen gesneuveld en zo'n 200 gewond geraakt. In Iran zijn volgens mensenrechtenorganisaties meer dan 1800 doden gevallen, onder wie ruim 1200 burgers.
Iran verwerpt momenteel elk idee van een staakt-het-vuren. De Iraanse viceminister van Buitenlandse Zaken, Saeed Khatibzadeh, waarschuwde de VS expliciet voor de inzet van grondtroepen met de woorden: "Lees maar na wat er in Vietnam is gebeurd."
