De Belgische federale regering neemt ingrijpende maatregelen om de veiligheid in de openbare ruimte en de druk op het gevangeniswezen aan te pakken. Waar Defensieminister Theo Francken de inzet van militairen wil uitbreiden naar stations en de strijd tegen drugscriminaliteit, kiest Justitieminister Annelies Verlinden voor private bewakingsfirma's om personeelstekorten in de gevangenissen op te vangen.

Uitbreiding militaire aanwezigheid in Brussel

Minister van Defensie Theo Francken heeft aangekondigd dat de regering overweegt om de inzet van militairen in Brussel de komende weken aanzienlijk uit te breiden. Momenteel worden er al ongeveer 200 militairen ingezet voor de statische beveiliging van gevoelige locaties, zoals de Grote Synagoge, Joodse scholen en instellingen in Brussel, Antwerpen en Luik.

Francken wil de militairen nu ook stationeren in drukke verkeersknooppunten en treinstations om de veiligheid van pendelaars te waarborgen. Daarnaast zullen zij ondersteuning bieden bij zogenaamde FIPA-operaties (Full Integrated Police Action) die gericht zijn op het aanpakken van drugsgeweld en criminaliteit.

"Het bewaken van gevoelige locaties is altijd nuttig," aldus Francken. "Zelfverdediging is vanzelfsprekend, maar zij kunnen ook iemand staande houden, mits zij direct de politie bellen voor de eigenlijke arrestatie."

Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuw wettelijk kader om de bevoegdheden van de ingezette militairen te verduidelijken en waar nodig uit te breiden.

Private bewaking in gevangenissen wegens personeelsnood

Tegelijkertijd kampt het Belgische gevangeniswezen met een acute crisis. Minister van Justitie Annelies Verlinden bevestigde de tijdelijke inzet van private beveiligingsbedrijven in drie gevangenissen, waaronder het nieuwe arresthuis in Antwerpen.

Deze maatregel is een "noodoplossing" vanwege de krappe arbeidsmarkt en de moeizame werving van personeel voor nieuwe faciliteiten. Het gaat om ongeveer 30 functies, voornamelijk voor niet-custodiale taken zoals onthaaldiensten, waarbij er geen direct contact is tussen de private bewakers en de gedetineerden. De investering bedraagt ongeveer 11 miljoen euro voor een periode van vier jaar.

Vakbonden reageren woedend

De plannen van Verlinden zijn op hevige weerstand gestoten bij de vakbonden. De ACOD (Algemene Centrale der Openbare Diensten) heeft officieel het vertrouwen in de minister opgezegd. Volgens vakbondsman Robby De Kaey is de beslissing genomen zonder enig syndicaal overleg, wat hij als "beneden alle peil" omschrijft.

De bonden vrezen dat dit "proefproject" een voorbode is van verdere privatisering in andere instellingen, zoals de gevangenissen van Haren of Sint-Gillis. Volgens de ACOD toont de inzet van private firma's aan dat de minister zelf niet meer gelooft dat haar maatregelen tegen de overbevolking in de gevangenissen zullen werken.