PFAS, de uiterst persistente “eeuwige chemicaliën” die het immuunsysteem kunnen schaden en kankerverwekkend kunnen zijn, leiden vooral tot gezondheidsproblemen en kosten voor het herstel van bodem en water.
De onderzoekers analyseerden drie verschillende scenario's. Als het huidige beleid ongewijzigd blijft, zullen de verwachte kosten in 2050 ongeveer 440 miljard euro bedragen. Als er geen productieverbod komt, maar wel strenge bodem- en watervoorschriften, kunnen de kosten voor grondige zuivering en sanering oplopen tot ongeveer 1,7 biljoen euro.
Totaalverbod op PFAS
De ideale situatie is een onmiddellijk totaalverbod op PFAS; dit zou de kosten op het laagste niveau houden (ongeveer 330 miljard euro), aangezien de huidige vervuiling en de blijvende effecten ervan hoge kosten blijven veroorzaken.
De onderzoekers wijzen op grote onzekerheden: er zijn slechts vier PFAS-varianten in aanmerking genomen, talrijke gezondheidseffecten zijn moeilijk te meten en er ontbreken effectieve technieken om locaties op de juiste wijze te saneren. PFAS-onderzoeker Chiel Jonker (Universiteit Utrecht) stelt: “Op dit moment zijn er geen effectieve technieken voor, wat het schatten van de kosten buitengewoon moeilijk maakt.”
Hij geeft wel aan dat beleidsbeslissingen duidelijk van invloed zijn op de kosten op lange termijn en dat een verbod op productie en lozing uiteindelijk minder duur zou kunnen zijn.
Hoogste aantal geregistreerde PFAS
Nederland behoort tot de landen met het hoogste aantal geregistreerde PFAS-locaties (4.989), alleen overtroffen door België (6.791). Waterbedrijven en waterschappen hebben al te maken met hogere zuiveringskosten, deels als gevolg van lokale lozingen en deels vanwege vervuild rivierwater uit de Rijn en de Maas.
Een voorstel uit 2021 van Nederland en andere landen voor een voornamelijk Europees verbod wacht nog op een politiek besluit van de ECHA; het laatste regeerakkoord onderschrijft dit verbod.
Vorige week leden regionale milieugroeperingen die de Nederlandse regering verantwoordelijk wilden stellen voor PFAS-verontreiniging een nederlaag in de rechtbank.
